W porządku XX sesji Rady Miejskiej w Wolbromiu, która zwołana została na dzień 18 grudnia, obok tak ważnego dokumentu jakim jest budżet gminy na przyszły rok, znalazła się uchwała o przystąpieniu gminy do spółdzielni energetycznej. Warto przyjrzeć się tej inicjatywie, która dla większości z nas jest zupełną nowością.
samorząd szuka oszczędności
Wolbromska Spółdzielnia Energetyczna, bo tak ma się nazywać ów podmiot, będzie produkować energię elektryczną, a dzięki korzystnym systemom rozliczeniowym i zniesieniu wielu opłat, powinna wpłynąć znacząco na zmniejszenie wysokości rachunków za prąd, zatem i wydatków budżetu gminy. Jak tłumaczy burmistrz Radosław Kuś: - Ceny prądu są coraz wyższe, mimo ich zamrożenia, bowiem rosną różnego rodzaju opłaty dodatkowe, co powoduje, że gmina płaci coraz więcej za energię elektryczną. Obecnie coraz powszechniejsze stają się możliwości handlowania energią, co związane jest między innymi z odnawialnymi źródłami energii.
W myśl projektu, w skład spółdzielni wejdą obiekty administrowane przez gminę Wolbrom, a więc szkoły, dom kultury i WZWKGKiM (wodociągi), a jej obsługa bieżąca zostanie powierzona doświadczonemu operatorowi, znającemu rynek i posiadającemu praktykę w obrocie energią.
- Spółdzielnia po rejestracji zyska osobowość prawną i sama stanie się podmiotem, który będzie obracać energią, może ją wytwarzać, magazynować i sprzedawać. Nie będzie więc uzależniona od jednego dostawcy prądu, który jest swego rodzaju monopolistą na lokalnym rynku – wyjaśnia burmistrz.
W myśl przepisów, spółdzielnie mogą tworzyć osoby fizyczne, osoby prawne lub tzw. ułomne osoby prawne. Może ją powołać kilka gmin, także we współpracy z podmiotami zewnętrznymi, np. farmami fotowoltaicznymi, czy innymi podmiotami prywatnymi. Na razie w Wolbromiu takich planów nie ma; bliższe są pomysły dalszej rozbudowy instalacji odnawialnych źródeł energii, w celu zapewniania tzw. samowystarczalności energetycznej, na co będzie można łatwiej pozyskiwać środki zewnętrzne.
Jak czytamy w uzasadnieniu projektu uchwały: „Zasadniczymi celami tworzenia spółdzielni energetycznej są m.in: budowa lokalnej samowystarczalności energetycznej, zwiększenie niezależności energetycznej obszaru Gminy Wolbrom, zmniejszenie poziomu zanieczyszczeń dzięki wykorzystaniu źródeł OZE, maksymalizacja auto konsumpcji energii”.
W odniesieniu do wytworzonej w spółdzielni i wykorzystanej przez podmioty wchodzące w jej skład energii elektrycznej, nie będą naliczane opłaty:
- OZE, o której mowa w art. 95. ust. 1 ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii,
- mocowa, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy,
- kogeneracyjna, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii
elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji.
nie tylko Wolbrom
Jak się okazuje, projekt powołania spółdzielni energetycznej w gminie Wolbrom nie jest czymś wyjątkowym. Liczba podobnych podmiotów w Polsce dynamicznie rośnie; według danych
na koniec października 2025 r. było ich około 180. Jak wyjaśnia w wywiadzie z 2023 roku Ireneusz Perkowski – prezes zarządu Spółdzielni Energetycznej Eisall – pierwszej spółdzielni energetycznej w Polsce, która działa na terenie gmin Raszyn, Nadarzyn i Michałowice: „...formuła spółdzielni pozwala, między innymi, w łatwy sposób transportować energię elektryczną do spółdzielców. Poszczególne obiekty mogą znajdować się wiele kilometrów od siebie, kilka lub kilkadziesiąt kilometrów, a prąd będzie przesyłany za pośrednictwem sieci elektroenergetycznych i to bez ponoszenia kosztów zmiennych dystrybucji. Spółdzielcy nie muszą więc budować własnych połączeń przesyłowych, a sama spółdzielnia może przecież działać na terenie trzech sąsiadujących ze sobą gmin”.
Za modelowy przykład powołania spółdzielni energetycznej uważa np. inicjatywę grupy rolników lub zakładów przetwórczych, do których dostarczane są płody rolne. W ich przypadku dostępność paliwa dla biogazowni może być tym czynnikiem, który wpłynie na decyzję o zawiązaniu spółdzielni. Ponieważ sami potrzebują energii elektrycznej, postanawiają wykorzystać „odpad” ze swojej działalności, by zasilić nim biogazownię. Mogą też dysponować nieużytkami, na których zechcą zbudować farmy fotowoltaiczne, które również będą pracować na rzecz spółdzielni.
Możliwości jest więc sporo, a szlaki na naszym terenie przeciera właśnie samorząd gminy Wolbrom. Zatem życzymy mu (i nam wszystkim): Wszystkiego najtańszego z Nowym Rokiem!