Reklama
Olkusz
Mosze Berger - siódmy Honorowy Obywatel Olkusza Wyróżniony
Siódmy znaczy szczęśliwy!
20 lat temu ukazało się pierwsze polskie wydanie „W tajgach Sybiru” Mosze Bergera, niezwykle ważna książka dla poznania wojennych dziejów niektórych obywateli Olkusza narodowości żydowskiej.
W językach biblijnych słowo „tydzień” (sabbaton) znaczy: „siedem”. Siedem dni składa się na tydzień. Siedem miesięcy tworzyło rok świątynny. Co siedem lat następował rok sabatowy, a co siedem lat sabatowych – rok jubileuszowy. Siódemka w mistyce biblijnej jest liczbą świętą, siedmioramienny świecznik to symbol autorytetu Boga, zaś siódmy dzień tygodnia jest w tradycji „ozdobą” pozostałych dni. Pięknie się stało, że Mosze Berger – olkuszanin, który od kilkudziesięciu lat mieszka w Izraelu – został siódmym Honorowym Obywatelem Olkusza. Stało się to dzięki społecznej inicjatywie grupy ludzi z różnych środowisk, mówił siedemnastego maja 2011 roku, czyli w dniu nadania Bergerowi honorowego obywatelstwa Srebrnego Grodu, miejscowy społecznik Ireneusz Cieślik: – Na dobrą sprawę o tym, że Mosze Bergerowi należy się honorowe obywatelstwo Olkusza, w gronie tutejszych historyków regionalistów mówiło się już od czasu wydania w 2005 roku przez Olkuskie Stowarzyszenie Kulturalne „Brama” jego wspomnień z okresu II wojny światowej. Nagabywani o podjęcie konkretnych kroków w tym kierunku przedstawiciele lokalnych władz albo pytali, kto to, albo dyplomatycznie nabierali wody w usta. Postanowiliśmy więc skorzystać z punktu regulaminu nadawania tego tytułu, pozwalającego wnioskować o to grupie mieszkańców liczącej nie mniej niż 50 osób. Oczywiście, pod naszym wnioskiem nie zbieraliśmy podpisów na ulicy, czy pod przysłowiową „budką z piwem” – ogromną większość wśród wnioskodawców stanowią olkuscy historycy, artyści, nauczyciele, dziennikarze. Cieszę się, że ten głos ludzi tworzących olkuską kulturę zyskał poparcie radnych. A nade wszystko z faktu, że uhonorowany został wspaniały człowiek.
Mosze Berger urodził się 2 listopada 1919 r. w żydowskiej rodzinie mieszkającej w Olkuszu na Parczach. Tu ukończył szkołę powszechną (obecną Szkołę Podstawową nr 1 im. Mikołaja Kopernika), a następnie wieczorową szkołę zawodową. Pracował jako malarz. Po wkroczeniu do Olkusza Niemców – widząc ich bestialstwo wobec mieszkańców, zwłaszcza wobec Żydów – zdecydował się wraz z siostrą opuścić rodzinny dom i przedostać na Wschód. Trafiają do Sambora. Tam, w związku z odmową przyjęcia obywatelstwa sowieckiego i oświadczenia, że chce wrócić do Polski, pod koniec 1940 r. został wywieziony na Syberię, gdzie spędził pięć lat. W 1945 wrócił do Polski, do Wrocławia. Przyjechał do Olkusza, ale nie zastał nikogo z rodziny, bo rodzice i siostry zginęli w Birkenau. Wyjechał na stałe do Wrocławia, gdzie ukończył trzyletnią szkołę malarstwa artystycznego. W 1948 r. zamieszkał w Warszawie, pracując w Centralnym Zarządzie Przemysłu Mleczarskiego. W 1957 r. wyjechał do Izraela. Zamieszkał w mieście Holon, gdzie do 72. roku życia pracował w szpitalu jako magazynier sprzętu medycznego. Jeszcze mając 86 lat udzielał się w tym szpitalu jako wolontariusz. Między innymi upiększył swoimi pracami ściany oddziałów szpitalnych. W 1992 r. izraelskie Ministerstwo Obrony opublikowało po hebrajsku jego wspomnienia pt. „W tajgach Sybiru”, w których opisał syberyjską eskapadę. Dzięki staraniom Olkuskiego Stowarzyszenia „Brama” i dotacji z miejskiego Konkursu Inicjatyw Wydawniczych oraz środkom warszawskiej Fundacji „Wieczna Pamięć”, w 2005 r. ukazała się jej polska wersja (Berger podczas 5 lat na Syberii prowadził notatki po polsku – z nich powstała później książka).
Każdy, kto przeczytał książkę Mosze Bergera „W tajgach Sybiru”, wie, że kochał on Olkusz, miasto, w którym się urodził, choć przecież mógłby Olkusza nienawidzić. Mógłby być dla niego jedynie traumatycznym wspomnieniem, miejscem kojarzonym wyłącznie ze śmiercią najbliższych i ze stratą rodzinnego domu. Jednak nie jest tylko tym! Olkusz pozostaje w Jego wdzięcznej pamięci, przechowany w niej jak owad w bursztynie; jest to pamięć o przedwojennej atmosferze miasta, w którym wspólnie mieszkali Polacy i Żydzi. Oczywiście dochodziło do konfliktów, bo jakżeby inaczej? Religia, pochodzenie – to może dzielić ludzi i, niestety, często ich dzieli. Ale nikt tu nikogo nie prześladował, nie mordował – to się zaczęło, gdy przyszli Niemcy, oprawcy wypełniający polecenia tych, którzy w Żydach, a także w Polakach, Romach i w innych narodach, widzieli „podludzi”. Mosze Berger nigdy o Olkuszu nie zapomniał. Rokrocznie brał udział w spotkaniu diaspory olkuskiej w Izraelu – spotykającej się w Holon, przy macewie z nazwą naszego miasta. W ostatnich latach przed śmiercią był w tym gronie jedynym, który pamiętał Olkusz z autopsji; pozostali to już dzieci i wnukowie olkuskich Żydów. Mosze Berger, który mieszkał w Izraelu od kilkudziesięciu lat, podczas rozmowy nie musiał szukać w pamięci polskich słów, bo polskiej mowy nie zapomniał.
Kiedy go telefonicznie poinformowałem, że Rada Miasta przyznała mu ten zaszczytny tytuł, on i jego żona byli bardzo wzruszeni. Mosze Berger, który przez chwilę nie mógł uwierzyć w to, co mu przekazałem, prosił, żeby podziękować wszystkim tym, którzy zaangażowali się w sprawę nadania mu tak zaszczytnego tytułu.
Wprawdzie z nadaniem Mosze Bergerowi Honorowego Obywatelstwa Olkusza było wiele kłopotów (sprawa utknęła w urzędzie na grubo ponad rok, także na samej sesji – gdy wniosek głosowano – wzbudziła dyskusję i nie spotkała się z aprobatą wszystkich radnych), ale spuśćmy na to kurtynę milczenia. Mosze Berger jest Honorowym Obywatelem Olkusza. Dołączył do zacnego grona zasłużonych dla Olkusza osób, obok m.in. pilota Władysława Gnysia oraz poetki i działaczki społecznej Janiny Majewskiej.
„Zeszliśmy ze schodów wagonu i stąpaliśmy – pierwsze kroki w naszym rodzinnym mieście. Sześć i pół roku marzyłem o tej chwili. Po nocach na dalekiej Syberii śniłem o Tobie. W moich myślach i marzeniach stale wracałem do Olkusza. Tutaj się urodziłem. Tutaj spędziłem swoją młodość. Tutaj poczułem pierwszą miłość do Emy. Tutaj wychowaliśmy się pod troskliwą opieką rodziców, której nie potrafiliśmy docenić aż do chwili pożegnania”. (M. Berger „W tajgach Sybiru”, s. 142).
Akwarele Bergera przekazane w darze olkuskiej Galerii BWA w 2007 roku, były pokazywane na wielu wystawach artystów olkuskich. Mosze Berger zmarł 21 marca 2017 w Holonie, w Izraelu.
Olgerd Dziechciarz
Olkusz – samochód potrącił pieszą. Policja apeluje o ostrożność na drodze!
20 lutego, około godziny 13:40, olkuski dyżurny został powiadomiony o potrąceniu 51-latki, do którego doszło na ulicy Górniczej w Olkuszu. Na miejsce pilnie zostali skierowani policjanci. Jak wstępnie ustalili kobieta szła chodnikiem ulicą Górniczą w kierunku ulicy Kościuszki, wtedy została potrącona przez Audi. Kierujący samochodem19-latek skręcał z ulicy Szkolnej w ulicę Górniczą. Piesza z obrażeniami ciała została przewieziona karetką pogotowia do szpitala w Olkuszu, gdzie pozostała na obserwacji. Uczestnicy zdarzenia byli trzeźwi.
Na miejscu pracował technik kryminalistyki, który zabezpieczył ślady. Prowadzone postępowanie pod nadzorem olkuskiej prokuratury wyjaśni dokładne okoliczności tego wypadku.
Policja apeluje do kierowców, aby zachowywali koncentrację za kierownicą, zwłaszcza zbliżając się do oznakowanego przejścia dla pieszych lub do skrzyżowania dróg. Do pieszych z kolei zwraca się z prośbą, by mimo swojego pierwszeństwa na przejściach, wchodzili na nie dopiero wtedy, gdy upewnią się, że nie nadjeżdża pojazd lub pojazd zatrzymał się przed przejściem. Pamiętajmy, że wzajemny szacunek i ostrożność są kluczem do bezpieczeństwa na drodze.
Trzymiesięczny areszt dla 23-letniego sprawcy usiłowania zabójstwa pięciu osób
23-latek, który w poniedziałek (27.01. br.) na ulicy Przemysłowej w Olkuszu zaatakował ostrym narzędziem 60-letniego mężczyznę, a we wtorek (28.01.br.) w centrum handlowym w Olkuszu ugodził nożem 4 osoby, w tym ochroniarza, dwie pracownice sklepu i klientkę, został zatrzymany. Mężczyzna usłyszał prokuratorskie zarzuty usiłowania zabójstwa pięciu osób a decyzją sądu trafił na trzy miesiące do aresztu.
Mężczyzna zaraz po zatrzymaniu trafił na obserwację psychiatryczną. Zebrane w tej sprawie przez śledczych materiały dowodowe pozwoliły na przedstawienie przez prokuratora podejrzanemu zarzut pięciokrotnego usiłowania zabójstwa, do którego 23-latek się przyznał. W czwartek (30.01. br.) mężczyzna został doprowadzony do Sądu Rejonowego w Olkuszu, gdzie na wniosek prokuratury został zastosowany wobec podejrzanego tymczasowy areszt. Po rozprawie mężczyzna został przewieziony do aresztu śledczego, gdzie spędzi 3 miesiące. Sprawcy grozi dożywotnie więzienie.
Pasażer nr 6 000 000 – pan Tomasz z Olkusza Wyróżniony
Wyjątkowym podróżnym został Tomasz Szczepaniak, który odlatywał wraz rodziną na wakacje na Teneryfę, na pokładzie Boeinga 737-800 linii lotniczej Enter Air. Mieszkaniec Olkusza regularnie korzysta z siatki połączeń katowickiego lotniska. Zaskoczony sześciomilionowy pasażer z początku wystraszył się, że są jakieś komplikacje z biletami. Z ulgą, a następnie radością przyjął fakt, że został niejako pasażerem honorowym katowickiego lotniska. Pan Tomasz i jego bliscy zostali również obdarowany prezentami: Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA, spółka zarządzająca Katowice Airport, ufundowało voucher umożliwiający skorzystanie z saloników business lounge, przejścia fast track i parkingu. Enter Air przekazał bilety dla dwóch osób, które można wykorzystać w ramach oferty ze sprzedaży indywidualnej przewoźnika z wylotem z Katowice Airport. Z kolei Baltona SA przygotowała prezent w postaci walizki kabinowej z zestawem perfum i słodyczy.
- Odprawienie sześciu milionów pasażerów w roku kalendarzowym to kolejny kamień milowy w rozwoju katowickiego lotniska. Cieszymy się, że to wydarzenie miało miejsce na rejsie linii lotniczej Enter Air. Ten polski przewoźnik to ważny partner biznesowy Katowice Airport i lider w segmencie czarterów w naszym porcie lotniczym. W przyszłym roku spodziewamy się dalszego wzrostu liczby podróżnych na katowickim lotnisku. Aktualna prognoza wskazuje, że odprawimy około siedmiu milionów pasażerów – powiedział Artur Tomasik, prezes Zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego SA. Tomasz Szczepaniak jeszcze nie wie, na jakiej trasie wykorzysta sprezentowane bilety, zapewne zastanawia się nad tym odpoczywając na Teneryfie.
Olgerd Dziechciarz
fot.: Jakub Mańka / Katowice Airport
ŚWIĘTO SREBRA – DNI OLKUSZA 2024 Wyróżniony
1 czerwca, punktualnie o godzinie 13, burmistrz Roman Piaśnik oficjalnie otworzył Święto Srebra, czyli Dni Olkusza 2024. Stało się to po wejściu na rynek kolorowego korowodu, prowadzonego przez Olkuską Reprezentacyjną Orkiestrę Dętą. Organizatorzy przygotowali w tym roku dla wszystkich mieszkańców sporo atrakcji, ze szczególnym uwzględnieniem najmłodszych mieszkańców miasta i całego powiatu. Zapraszamy do zapoznania się z programem i wybrania dla siebie najciekawszych propozycji...
ŚWIĘTO SREBRA – DNI OLKUSZA 2024
1-2 czerwca 2024 r.
Sobota 1.06.2024 r.
13.00 – 13.30 Wejście korowodu i oficjalne otwarcie „Święta Srebra - Dni Olkusza 2024”
13.30 – 14.00 Wręczenie nagród i prezentacja Laureatów III Olkuskiego Konkursu Tanecznego
14.00-14.40 Pokaz taneczny pracowni tanecznej MOK. Grupy: Energia, Sonic Żabki, Skok, Słoneczka, Impuls
14.40 Prezentacja sekcji wokalnej MOK
14.50 Prezentacje Klubu Sportowego „Flika”
15.50 Prezentacje artystyczne:
- Prezentacje indywidualne
- Zespól Szkół nr 4 w Olkuszu
- Zespół Szkół nr 3 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa nr 1 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa nr 5 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa nr 3 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa w Gorenicach
- Olkuska Szkółka Baletowa
- Prezentacje indywidualne
- Szkoła Podstawowa nr 4 w Olkuszu
- MOK w Olkuszu – teatr muzyczny „Od początku”
- Pozytywka – pracownia muzyczno – teatralna w Olkuszu
18.45 Koncert – Zespół ACJATON
20.30 Koncert – Zespół ENEJ
22.00-24:00 Silent Disco
Niedziela 2.06.2024 r.
14.00 – 14.05 Oficjalne rozpoczęcie drugiego dnia „Święta Srebra - Dni Olkusza 2024”
14.05 – 14.35 Prezentacje podopiecznych Szkoły Tańca WENA
14.35 – 15.20 Prezentacje artystyczne Ogniska Artystycznego „Żaczek” w Olkuszu
15.20 – 15.50 Prezentacje podopiecznych Szkoły Tańca WENA
16.00 – 17.00 Poznajemy to co jemy – interaktywne widowisko zespołu „Centrum Uśmiechu” dla dzieci z Inspektorem Ogórkiem
17.00 Prezentacje artystyczne:
- Liceum Ogólnokształcące nr 4 w Olkuszu
- Prezentacje indywidualne
- Szkoła Podstawowa nr 2 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa nr 10 w Olkuszu
- Szkoła Podstawowa nr 1 w Olkuszu
- Liceum Ogólnokształcące nr I w Olkuszu
- Ognisko muzyczne „DodiArt” w Olkuszu
19.00 Koncert – Zespół wokalno – instrumentalny MOK w Olkuszu
20:30 Koncert – Zespół PECTUS
22:00 Pokaz laserów
Imprezy towarzyszące:
1-2 czerwca
Wesołe miasteczko i stoiska
2 czerwca
10:30 - Rodzinne Rozgrywki Sportowe – Finał - OSW „Czarna Góra” w Olkuszu – Organizator MOSiR Olkusz